Πόσα χρόνια κρατά μια αρθροπλαστική ισχίου ή γόνατος;

Τι δείχνουν τα δεδομένα

Δύο μεγάλες αναλύσεις στο The Lancet το 2019 συγκέντρωσαν στοιχεία από μελέτες και εθνικά αρχεία αρθροπλαστικών (registries). Συγκεκριμένα, τα αρχεία δίνουν τα παρακάτω ποσοστά για ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα. Δηλαδή, μετρούν τη διατήρηση της πρόθεσης χωρίς νέα επέμβαση αναθεώρησης, όχι απαραίτητα την απουσία πόνου ή κάθε λειτουργικού περιορισμού.

• Ολική αρθροπλαστική ισχίου: περίπου 9 στις 10 προθέσεις παρέμεναν χωρίς αναθεώρηση στα 15 χρόνια, 7 στις 10 στα 20 χρόνια και περίπου 6 στις 10 στα 25 χρόνια.
• Ολική αρθροπλαστική γόνατος: περίπου 8 στις 10 παρέμεναν χωρίς αναθεώρηση στα 25 χρόνια.
• Μερική (μονοδιαμερισματική) αρθροπλαστική γόνατος: περίπου 7 στις 10 χωρίς αναθεώρηση στα 25 χρόνια.

Ωστόσο, τα ποσοστά αφορούν παλαιότερες προθέσεις, με παρακολούθηση 15–25 ετών. Αντίθετα, οι σημερινές προθέσεις και τεχνικές μπορεί να έχουν διαφορετική πορεία, αλλά για αυτές δεν υπάρχουν ακόμη δεδομένα τόσο μακράς παρακολούθησης.

Στην πράξη, μια αρθροπλαστική σε μεγαλύτερη ηλικία μπορεί να διαρκέσει για το υπόλοιπο της ζωής του ασθενούς. Αντίθετα, οι νεότεροι και πιο δραστήριοι ασθενείς έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα δεύτερης επέμβασης στο μέλλον.

Τι επηρεάζει τη διάρκεια ζωής της πρόθεσης

• Ηλικία και επίπεδο δραστηριότητας: περισσότερα χρόνια χρήσης και μεγαλύτερη καταπόνηση σημαίνουν περισσότερη φθορά.
• Σωματικό βάρος: το επιπλέον βάρος αυξάνει το φορτίο σε κάθε βήμα.
• Τύπος πρόθεσης και υλικά: η ολική και η μερική αρθροπλαστική γόνατος έχουν διαφορετικά πλεονεκτήματα και διαφορετική μακροχρόνια πορεία.
• Θέση και ευθυγράμμιση των εμφυτευμάτων: η ακρίβεια στον σχεδιασμό και την τοποθέτηση έχει σημασία. Επιπλέον, σε επιλεγμένους ασθενείς ο χειρουργός μπορεί να επιλέξει ρομποτική υποβοήθηση.
• Ποιότητα του οστού: η οστεοπόρωση και ορισμένα νοσήματα επηρεάζουν τη στήριξη της πρόθεσης.
• Επιπλοκές και πτώσεις: μια λοίμωξη ή ένα κάταγμα γύρω από την πρόθεση μπορεί να απαιτεί επέμβαση ανεξάρτητα από τη φθορά.

Ποιοι λόγοι οδηγούν σε αναθεώρηση

Στην αναθεώρηση, ο χειρουργός αλλάζει μέρος ή το σύνολο μιας πρόθεσης. Συγκεκριμένα, οι συχνότερες αιτίες είναι:

• Φθορά και χαλάρωση: με τα χρόνια η πρόθεση μπορεί να χάσει τη σταθερή στήριξή της στο οστό. Τα σωματίδια φθοράς μπορεί επίσης να αποδυναμώσουν το οστό γύρω της (οστεόλυση).
• Λοίμωξη: είναι σπάνια, αλλά συνήθως απαιτεί περισσότερα από αντιβιοτικά.
• Αστάθεια ή εξάρθρημα: στο ισχίο, επαναλαμβανόμενο «βγάλσιμο» της κεφαλής από την κοτύλη· στο γόνατο, αίσθημα ότι «φεύγει».
• Δυσκαμψία: στο γόνατο, περιορισμένη κίνηση από ουλώδη ιστό ή από τη θέση των εμφυτευμάτων.
• Κάταγμα γύρω από την πρόθεση: συνήθως μετά από πτώση.

Ωστόσο, η αναθεώρηση είναι συνήθως πιο σύνθετη επέμβαση από την πρώτη αρθροπλαστική. Γι’ αυτό έχει σημασία ο γιατρός να εντοπίζει έγκαιρα ένα πρόβλημα.

Σημάδια για ορθοπεδικό έλεγχο

Ωστόσο, δεν είναι όλα επείγοντα, αλλά καλό είναι να τα ελέγχει ο ορθοπεδικός σας:

• νέος πόνος σε άρθρωση που λειτουργούσε καλά, ιδιαίτερα αν επιμένει ή υπάρχει και στην ανάπαυση,
• επαναλαμβανόμενο πρήξιμο,
• αίσθημα αστάθειας ή ότι η άρθρωση «φεύγει»,
• μείωση της κίνησης ή δυσκολία σε καθημερινές δραστηριότητες,
• ήχοι ή κλικ μαζί με πόνο.

Ωστόσο, η χαλάρωση μπορεί να προχωρά αργά και χωρίς πολλά συμπτώματα στην αρχή. Γι’ αυτό η τακτική παρακολούθηση με κλινική εξέταση και ακτινογραφίες, όπως τη συστήνει ο χειρουργός σας, βοηθά τον γιατρό να την εντοπίσει έγκαιρα.

Πώς προστατεύετε την αρθροπλαστική σας

• Αρχικά, ακολουθήστε το πρόγραμμα αποκατάστασης και τις οδηγίες για την επιστροφή στις δραστηριότητες.
• Επιπλέον, προτιμήστε δραστηριότητες χαμηλής καταπόνησης, όπως περπάτημα, ποδήλατο και κολύμπι. Ωστόσο, συζητήστε με τον χειρουργό σας πριν ξεκινήσετε αθλήματα με άλματα ή απότομες αλλαγές κατεύθυνσης.
• Παράλληλα, διατηρήστε φυσιολογικό σωματικό βάρος και καλή μυϊκή δύναμη.
• Επιπλέον, μειώστε τον κίνδυνο πτώσεων στο σπίτι και αντιμετωπίστε την οστεοπόρωση, αν υπάρχει.
• Επίσης, ενημερώνετε κάθε γιατρό και οδοντίατρο ότι έχετε πρόθεση. Επομένως, ρωτήστε τον χειρουργό σας αν χρειάζεστε προληπτικά αντιβιοτικά πριν από επεμβάσεις.
• Παράλληλα, αντιμετωπίζετε έγκαιρα λοιμώξεις του δέρματος, του ουροποιητικού ή των δοντιών.
• Τέλος, πηγαίνετε στους προγραμματισμένους ελέγχους, ακόμη κι αν δεν έχετε ενοχλήσεις.

Για την πρώτη περίοδο μετά την επέμβαση, δείτε και την αποκατάσταση μετά από ολική αρθροπλαστική ισχίου.

Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εξέταση

• κοκκίνισμα, ζεστασιά ή πρήξιμο γύρω από την τομή, ή υγρό που βγαίνει από το τραύμα,
• πόνος που δεν αλλάζει με την κίνηση ή την ανάπαυση, μαζί με κόπωση,
• πτώση με αδυναμία να πατήσετε στο πόδι,
• στο ισχίο: ξαφνικός έντονος πόνος με κοντύτερο ή στραμμένο πόδι (πιθανό εξάρθρημα).

Μια λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα ακόμη και μήνες ή χρόνια μετά την επέμβαση. Επομένως, τα παραπάνω ισχύουν σε κάθε χρονικό διάστημα.

Σε έντονο πόνο μετά από τραυματισμό, αδυναμία στήριξης, εμφανή παραμόρφωση, πυρετό με ζεστή και πρησμένη άρθρωση, ή μούδιασμα και κρύο άκρο, αναζητήστε άμεσα ιατρική εκτίμηση ή καλέστε το 166.

Για προγραμματισμένη εξέταση, μπορείτε να κλείσετε ραντεβού.