Μετά από τραυματισμό
Μπορεί να σχετίζεται με κάκωση συνδέσμου, μηνίσκου, χόνδρου, τένοντα ή οστού. Το πρήξιμο, το «ποπ», η αστάθεια και η αδυναμία φόρτισης αλλάζουν τον βαθμό επείγοντος.
Σύμπτωμα γόνατος
Πόνος στο γόνατο: τι αξίζει να παρατηρήσετε
Ο πόνος στο γόνατο δεν είναι μία συγκεκριμένη διάγνωση. Η θέση του, ο τρόπος με τον οποίο ξεκίνησε και συμπτώματα όπως πρήξιμο, κλείδωμα ή αστάθεια βοηθούν να επιλεγεί η σωστή διερεύνηση και αντιμετώπιση.
Θέση και τρόπος έναρξηςΚλινική εξέτασηΣτοχευμένη απεικόνιση όταν χρειάζεται
1
Εντοπίζουμε τον πόνοΜπροστά, πίσω, μέσα, έξω ή διάχυτα
2
Καταγράφουμε την έναρξηΜετά από τραυματισμό ή σταδιακά
3
Ελέγχουμε τη λειτουργίαΒάδιση, σκάλες, κάθισμα, άθληση
4
Επιλέγουμε το επόμενο βήμαΠαρακολούθηση, θεραπεία ή διερεύνηση
Το σύμπτωμα με απλά λόγια
Ο τρόπος που πονά το γόνατο δίνει χρήσιμες πληροφορίες
Το γόνατο περιλαμβάνει οστά, χόνδρο, μηνίσκους, συνδέσμους, τένοντες και θυλάκους. Ο πόνος μπορεί να ξεκινά από μία από αυτές τις δομές ή να αντανακλά από άλλη περιοχή. Η περιγραφή κατευθύνει την εξέταση, αλλά δεν θέτει από μόνη της διάγνωση.
Έχει σημασία αν ο πόνος εμφανίστηκε ξαφνικά μετά από στροφή, πτώση ή σύγκρουση, ή αν αυξήθηκε σταδιακά με το περπάτημα, τις σκάλες, την εργασία ή την άσκηση. Εξίσου σημαντικό είναι αν υπάρχει πρήξιμο, αίσθημα ότι το γόνατο «φεύγει», αδυναμία πλήρους έκτασης ή πόνος στην ηρεμία.
Η ένταση του πόνου δεν αντιστοιχεί πάντα στο μέγεθος μιας απεικονιστικής αλλοίωσης. Ένα μικρό εύρημα μπορεί να είναι ιδιαίτερα ενοχλητικό, ενώ μια εμφανής αλλοίωση μπορεί να μην εξηγεί το συγκεκριμένο σύμπτωμα. Γι’ αυτό τα ευρήματα συνδέονται πάντα με την κλινική εικόνα.
Τι να παρατηρήσετε πριν από την εξέταση
Σημειώστε πότε ξεκίνησε, πού ακριβώς εντοπίζεται, ποιες κινήσεις τον προκαλούν, αν επηρεάζει τον ύπνο και τι συμβαίνει τις ώρες μετά τη δραστηριότητα. Αυτές οι πληροφορίες συχνά είναι πιο χρήσιμες από μια γενική περιγραφή ότι «πονά όλο το γόνατο».
Συχνές κατευθύνσεις
Πιθανές αιτίες ανάλογα με την εικόνα
Οι παρακάτω κατηγορίες βοηθούν να οργανωθεί η συζήτηση με τον ορθοπεδικό. Δεν αποτελούν τρόπο αυτοδιάγνωσης, επειδή διαφορετικές παθήσεις μπορεί να προκαλούν παρόμοια συμπτώματα.
Μπροστά ή γύρω από την επιγονατίδα
Συχνά επιδεινώνεται σε σκάλες, βαθύ κάθισμα, τρέξιμο ή μετά από παρατεταμένο κάθισμα. Η επιγονατιδομηριαία άρθρωση και οι γύρω τένοντες είναι συχνές πηγές.
Στην έσω ή έξω πλευρά
Η θέση μπορεί να κατευθύνει προς μηνίσκο, πλάγιο σύνδεσμο, υπερφόρτιση ή εκφυλιστική αλλοίωση, αλλά χρειάζεται συσχέτιση με την κίνηση και την εξέταση.
Σταδιακά με δυσκαμψία
Σε μεγαλύτερες ηλικίες συχνή αιτία είναι η οστεοαρθρίτιδα. Υπάρχουν όμως και άλλες εκφυλιστικές, φλεγμονώδεις ή μετατραυματικές αιτίες που πρέπει να διαφοροποιηθούν.
Πίσω από το γόνατο
Μπορεί να σχετίζεται με κύστη Baker, τένοντες ή ενδοαρθρικό ερεθισμό. Πόνος με πρήξιμο στη γάμπα χρειάζεται διαφορετική και έγκαιρη αξιολόγηση.
Με επαναλαμβανόμενη φόρτιση
Απότομη αύξηση στην προπόνηση, ελλιπής αποκατάσταση ή μεταβολές στη μηχανική του κάτω άκρου μπορούν να ερεθίσουν τένοντες και επιγονατιδομηριαίες δομές.
Στοχευμένη διερεύνηση
Η διάγνωση ξεκινά από το ιστορικό και την εξέταση
Η απεικόνιση επιλέγεται όταν μπορεί να απαντήσει συγκεκριμένο ερώτημα. Στον χρόνιο πόνο οι ακτινογραφίες αποτελούν συχνά την αρχική εξέταση· η μαγνητική δεν είναι αυτόματα το πρώτο βήμα.
Ιστορικό
Έναρξη, ακριβής θέση, σχέση με κίνηση ή φόρτιση, προηγούμενοι τραυματισμοί και επίδραση στην καθημερινότητα.
Κλινική εξέταση
Αξιολογούνται βάδιση, εύρος κίνησης, πρήξιμο, ευαισθησία, σταθερότητα, δύναμη και πιθανή συμμετοχή ισχίου ή μέσης.
Κατάλληλη απεικόνιση
Ακτινογραφία, μαγνητική ή άλλη εξέταση ζητείται ανάλογα με την ηλικία, τον τραυματισμό, τη διάρκεια και το κλινικό ερώτημα.
Μια μαγνητική δεν ερμηνεύεται μόνη της
Ευρήματα σε μηνίσκο ή χόνδρο μπορεί να υπάρχουν και χωρίς να εξηγούν πλήρως τον πόνο. Η αξία τους φαίνεται όταν συμφωνούν με το ιστορικό και την κλινική εξέταση.
Διαβάστε επίσης: Επίμονος πόνος στο γόνατο →
Ανάλογα με την αιτία
Η αντιμετώπιση δεν είναι ίδια για κάθε πόνο
Το πλάνο εξαρτάται από τη διάγνωση, τη διάρκεια, τη λειτουργία και τους στόχους του ασθενούς. Η γενική συμβουλή «ξεκούραση και πάγος» δεν αρκεί όταν υπάρχει μηχανικό σύμπτωμα ή σημαντικός τραυματισμός.
Προσαρμογή φόρτισης
Μειώνεται προσωρινά η δραστηριότητα που προκαλεί έξαρση χωρίς να επιβάλλεται άσκοπη πλήρης ακινησία. Η επιστροφή οργανώνεται σταδιακά, ανάλογα με την αντίδραση του γόνατος.
Θεραπευτική άσκηση
Η ενδυνάμωση, η κινητικότητα και ο νευρομυϊκός έλεγχος προσαρμόζονται στη συγκεκριμένη αιτία. Ένα γενικό πρόγραμμα δεν ταιριάζει σε κάθε τραυματισμό ή πάθηση.
Δείτε τις μη χειρουργικές θεραπείεςΑνακούφιση συμπτωμάτων
Πάγος μπορεί να βοηθήσει σε ορισμένες οξείες εξάρσεις ή μετά από τραυματισμό. Η επιλογή αναλγητικού ή αντιφλεγμονώδους χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη άλλα φάρμακα και συνοδά νοσήματα.
Στοχευμένη θεραπεία
Φυσικοθεραπεία, έγχυση ή χειρουργική αντιμετώπιση έχουν θέση μόνο όταν υπάρχει σαφής ένδειξη. Η θεραπεία επιλέγεται για την αιτία και τον λειτουργικό περιορισμό, όχι μόνο για την ένταση του πόνου.
Προειδοποιητικά σημεία
Πότε ο πόνος στο γόνατο χρειάζεται πιο άμεση αξιολόγηση
Τα παρακάτω δεν σημαίνουν πάντα σοβαρή βλάβη, αλλά δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν ένας συνηθισμένος πόνος υπερφόρτισης.
Αδυναμία φόρτισης ή παραμόρφωση
Μετά από πτώση ή τραυματισμό, αν δεν μπορείτε να σταθείτε, να κινήσετε το γόνατο ή το σχήμα του έχει αλλάξει.
Έντονο πρήξιμο ή κλείδωμα
Γρήγορο πρήξιμο, αδυναμία πλήρους έκτασης, επαναλαμβανόμενο μπλοκάρισμα ή σημαντική αστάθεια χρειάζονται έγκαιρη εκτίμηση.
Θερμότητα, ερυθρότητα ή πυρετός
Ένα ζεστό και πρησμένο γόνατο μαζί με πυρετό ή γενική αδιαθεσία μπορεί να χρειάζεται επείγουσα διερεύνηση.
Σε επείγουσα ή απειλητική κατάσταση
Απευθυνθείτε στις υπηρεσίες άμεσης βοήθειας. Πόνος και πρήξιμο στη γάμπα, ιδιαίτερα μαζί με δύσπνοια ή θωρακικό πόνο, χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Πιο συγκεκριμένα συμπτώματα
Συνεχίστε ανάλογα με αυτό που αισθάνεστε
Όταν το κύριο χαρακτηριστικό είναι σαφές, οι πιο ειδικές σελίδες βοηθούν να οργανωθούν καλύτερα οι πληροφορίες πριν από την εξέταση.
Μπλοκάρισμα, μάγκωμα ή αδυναμία πλήρους έκτασης.
Υποχώρηση, ανασφάλεια στη στήριξη ή μετά από στροφή.
Ενόχληση κατά τη διαδρομή ή μετά την προπόνηση.
Παθήσεις, θεραπείες, επεμβάσεις και αποκατάσταση.
Η πορεία της αξιολόγησης
Από την περιγραφή του πόνου στο κατάλληλο πλάνο
Η θεραπεία δεν επιλέγεται μόνο από την ηλικία, την ένταση του πόνου ή ένα απεικονιστικό εύρημα.
Περιγραφή
Θέση, έναρξη, διάρκεια και κινήσεις που προκαλούν το σύμπτωμα.
Εξέταση
Κίνηση, σταθερότητα, δύναμη, πρήξιμο και λειτουργικές δοκιμασίες.
Διερεύνηση
Μόνο οι εξετάσεις που μπορούν να αλλάξουν τη διάγνωση ή την αντιμετώπιση.
Πλάνο
Συγκεκριμένοι στόχοι, θεραπεία και χρόνος επανεκτίμησης.
Συχνές ερωτήσεις
Χρήσιμες απαντήσεις για τον πόνο στο γόνατο
Ποια είναι η συχνότερη αιτία πόνου στο γόνατο;
Δεν υπάρχει μία αιτία για όλους. Η ηλικία, ο τρόπος έναρξης, η θέση του πόνου, ο τραυματισμός και συμπτώματα όπως πρήξιμο, κλείδωμα ή αστάθεια αλλάζουν τις πιθανές αιτίες.
Χρειάζεται πάντα μαγνητική τομογραφία για τον πόνο στο γόνατο;
Όχι. Το ιστορικό και η κλινική εξέταση καθορίζουν αν χρειάζεται απεικόνιση. Σε χρόνιο πόνο οι απλές ακτινογραφίες είναι συχνά η αρχική εξέταση, ενώ η μαγνητική ζητείται όταν πρέπει να απαντηθεί συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα.
Πότε ο πόνος στο γόνατο χρειάζεται άμεση εξέταση;
Χρειάζεται έγκαιρη ή άμεση αξιολόγηση όταν δεν μπορείτε να στηριχθείτε ή να κινήσετε το γόνατο, υπάρχει παραμόρφωση, έντονο ή γρήγορο πρήξιμο, θερμότητα και ερυθρότητα με πυρετό ή σημαντικό μούδιασμα και αδυναμία.
Μπορώ να συνεχίσω την άσκηση όταν πονά το γόνατο;
Εξαρτάται από την ένταση, την αιτία και την αντίδραση του γόνατος μετά τη δραστηριότητα. Η προσωρινή προσαρμογή του φορτίου είναι συχνά προτιμότερη από την πλήρη ακινησία, αλλά μετά από τραυματισμό ή όταν υπάρχει πρήξιμο, αστάθεια ή κλείδωμα χρειάζεται αξιολόγηση.
Το κλικ στο γόνατο σημαίνει ότι υπάρχει βλάβη;
Όχι απαραίτητα. Ανώδυνοι ήχοι μπορεί να εμφανίζονται χωρίς σημαντική βλάβη. Κλικ που συνοδεύεται από πόνο, πρήξιμο, κλείδωμα ή αστάθεια χρειάζεται κλινική εκτίμηση.
Τι πληροφορίες βοηθούν στην ορθοπεδική εξέταση;
Χρήσιμα είναι το πότε και πώς ξεκίνησε ο πόνος, η ακριβής θέση του, οι κινήσεις που τον προκαλούν, τυχόν πρήξιμο ή αστάθεια και προηγούμενες εξετάσεις ή τραυματισμοί.
Επιστημονική βάση: το περιεχόμενο ακολουθεί την ενημέρωση του NHS — Knee pain, τα κριτήρια ACR — Chronic Knee Pain και την ενημέρωση της AAOS — Patellofemoral Pain Syndrome.
Ιατρική επιμέλεια: Γεώργιος Πετρίδης MD, MSc
Ορθοπεδικός Χειρουργός με κλινική ενασχόληση στις παθήσεις γόνατος, τις αθλητικές κακώσεις, την αρθροσκόπηση και την αρθροπλαστική.
Δείτε το βιογραφικόΕπόμενο βήμα
Ο πόνος στο γόνατο επιμένει ή περιορίζει την κίνησή σας;
Η ορθοπεδική αξιολόγηση βοηθά να ξεκαθαριστεί η αιτία, να αποφευχθούν άσκοπες εξετάσεις και να οργανωθεί θεραπεία ανάλογη με τις ανάγκες σας.