Κάταγμα κλείδας – Πότε χρειάζεται χειρουργείο και γιατί;

Το Κάταγμα κλείδας είναι ένα αρκετά συχνό κάταγμα το οποίο μπορεί να συμβεί μετά από πτώση, τροχαίο ατύχημα ή και από κάκωση κατά τη διάρκεια αθλητικής δραστηριότητας όπως η ποδηλασία. Δείτε επίσης: εξάρθρημα ακρωμιοκλειδικής.

Πώς συμβαίνει και πώς εκδηλώνεται

Η κλείδα είναι ένα λεπτό οστό που συνδέει την ωμοπλάτη με το στέρνο. Συνήθως σπάει μετά από πτώση στον ώμο ή σε τεντωμένο χέρι, σε αθλητική κάκωση ή σε τροχαίο. Σε οστά που έχουν αποδυναμωθεί από οστεοπόρωση, το κάταγμα μπορεί να συμβεί και με μικρότερη κάκωση.

Τα συνήθη συμπτώματα είναι άμεσος πόνος στο σημείο, που αυξάνεται με την κίνηση του χεριού, καθώς και πρήξιμο και μελανιά γύρω από την κλείδα. Συχνά φαίνεται ή ψηλαφάται μια διόγκωση ή παραμόρφωση στο σημείο του κατάγματος.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η εξέταση εκτιμά το σημείο του τραυματισμού, την παραμόρφωση, το δέρμα πάνω από το κάταγμα, καθώς και την κυκλοφορία και την αισθητικότητα του χεριού. Οι ακτινογραφίες επιβεβαιώνουν τη διάγνωση και δείχνουν τον τύπο του κατάγματος, την παρεκτόπιση και τη βράχυνση, που καθορίζουν την αντιμετώπιση.

Πότε αρκεί η συντηρητική αντιμετώπιση

Πολλά κατάγματα κλείδας επουλώνονται χωρίς χειρουργείο, ιδίως όταν τα κομμάτια του οστού δεν έχουν απομακρυνθεί σημαντικά. Ο βραχίονας στηρίζεται σε φάκελο ανάρτησης για λίγες εβδομάδες και ο πόνος αντιμετωπίζεται με αναλγητικά. Όταν αρχίσει η πώρωση, η φυσικοθεραπεία βοηθά να επανέλθουν η κίνηση και η δύναμη του ώμου.

Πότε εξετάζεται χειρουργείο

Τα κατάγματα κλείδας παραδοσιακά αντιμετωπίζονταν συντηρητικά αλλά αυτό έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια.

Ας δούμε σε ποιες περιπτώσεις ενδείκνυται χειρουργική αντιμετώπιση στο Κάταγμα κλείδας και γιατί.

1. Σημαντική παρεκτόπιση

   – Πότε: Η χειρουργική επέμβαση ενδείκνυται όταν τα θραύσματα του κατάγματος είναι σημαντικά παρεκτοπισμένα, δηλαδή τα άκρα των οστών δεν βρίσκονται σε σωστή ευθυγράμμιση.

   – Γιατί: Η σωστή ευθυγράμμιση είναι ζωτικής σημασίας για τη σωστή επούλωση της κλείδας. Η μετατόπιση μεγαλύτερη από 2cm ή η εφίπευση των θραυσμάτων αυξάνει τον κίνδυνο μη πώρωσης (το οστό δεν επουλώνεται) ή κακής πώρωσης (επούλωση σε λάθος θέση). Η χειρουργική επέμβαση διασφαλίζει την ευθυγράμμιση και τη σταθεροποίηση του οστού, οδηγώντας σε καλύτερα αποτελέσματα για τη λειτουργία και την εμφάνιση του ώμου.

2. Συντριπτικό κάταγμα

   – Πότε: Εάν το κάταγμα είναι συντριπτικό (το οστό έχει σπάσει σε πολλά κομμάτια), ειδικά στο μέσο της κλείδας.

   – Γιατί: Τα πολλαπλά θραύσματα κατάγματος μπορεί να δυσχεράνουν τη φυσική επούλωση του οστού. Η χειρουργική επέμβαση με πλάκες και βίδες μπορεί να σταθεροποιήσει τα θραύσματα, επιτρέποντάς τους να επουλωθούν στη σωστή θέση, βελτιώνοντας τις πιθανότητες πλήρους ανάρρωσης.

3. Ανοικτό κάταγμα

   – Πότε: Χειρουργική επέμβαση απαιτείται αμέσως εάν το κάταγμα είναι ανοικτό, δηλαδή το οστό έχει διαπεράσει το δέρμα.

   – Γιατί: Τα ανοικτά κατάγματα ενέχουν υψηλό κίνδυνο μόλυνσης και απαιτείται επείγουσα χειρουργική επέμβαση για τον καθαρισμό του τραύματος, την ανάταξη του κατάγματος και τη σταθεροποίηση του οστού με εσωτερική σταθεροποίηση για την πρόληψη περαιτέρω βλάβης και την προώθηση της επούλωσης.

4. Βλάβη σε νεύρο ή αγγείο

   – Πότε: Χειρουργική επέμβαση απαιτείται εάν το κάταγμα συνδέεται με τραυματισμό των γύρω αιμοφόρων αγγείων ή νεύρων.

   – Γιατί: Η κλείδα βρίσκεται κοντά σε σημαντικές δομές, συμπεριλαμβανομένων των αιμοφόρων αγγείων και των νεύρων. Ένα κάταγμα που θέτει σε κίνδυνο αυτές τις δομές μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, συμπεριλαμβανομένης της μειωμένης λειτουργίας του βραχίονα ή της ροής του αίματος. Η χειρουργική επέμβαση πραγματοποιείται για την αποκατάσταση του οστού και την προστασία ή την αποκατάσταση των τραυματισμένων αγγείων ή νεύρων.

5. Σοβαρή βράχυνση (πάνω από 2cm)

   – Πότε: Σε περιπτώσεις σοβαρής βράχυνσης της κλείδας (άνω των 2cm) λόγω του κατάγματος, συνιστάται συχνά χειρουργική επέμβαση.

   – Γιατί: Η σημαντική βράχυνση μπορεί να προκαλέσει εμβιομηχανικές αλλαγές στον ώμο και το θώρακα. Οδηγώντας έτσι σε χρόνιο πόνο, δυσλειτουργία του ώμου και παραμόρφωση. Η χειρουργική επέμβαση αποκαθιστά την κλείδα στο φυσιολογικό της μήκος. Προάγοντας τη σωστή λειτουργία του ώμου και μειώνοντας τις μακροπρόθεσμες επιπλοκές.

6. Κατάγματα του άπω άκρου της κλείδας (κοντά στον ώμο)

   – Πότε: Συνήθως συνιστάται χειρουργική επέμβαση για τα κατάγματα της άπω κλείδας, ιδίως εάν είναι ασταθή.

   – Γιατί: Το άπω άκρο κλείδα είναι λιγότερο πιθανό να επουλωθεί σωστά χωρίς χειρουργική επέμβαση λόγω της συμμετοχής των συνδέσμων που σταθεροποιούν τον ώμο. Τα ασταθή κατάγματα στην περιοχή αυτή είναι επιρρεπή σε μη πώρωση. Η χειρουργική επέμβαση με σταθεροποίηση με πλάκα ή με αποκατάσταση των συνδέσμων βοηθά στην αποκατάσταση της σταθερότητας και της λειτουργίας του ώμου.

Επιπρόσθετα, έχει αποδειχθεί σε μελέτες ότι στις γυναίκες και στους καπνιστές, υπάρχει αυξημένη πιθανότητα μη πώρωσης του κατάγματος της κλείδας οπότε στην απόφαση για χειρουργική ή μη αντιμετώπιση θα πρέπει να συνυπολογιστούν και αυτοί οι παράγοντες.

Τα πλεονεκτήματα της χειρουργικής αντιμετώπισης του κατάγματος της κλείδας συνοψίζονται στα ακόλουθα:

1. Περισσότερο προβλέψιμο αποτέλεσμα και περισσότερες πιθανότητες για σωστή και ταχεία επούλωση του κατάγματος
2. Ταχύτερη αποκατάσταση
3. Καλύτερα λειτουργικά αποτελέσματα
4. Καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα
5. Λιγότερες επιπλοκές σε βάθος χρόνου

Η σύγχρονη αντιμετώπιση του κατάγματος κλείδας περιλαμβάνει και τη χειρουργική αντιμετώπιση όπου υπάρχουν ενδείξεις ώστε να έχουμε πάντα το βέλτιστο αποτέλεσμα για τους ασθενείς.

Αποκατάσταση και κίνδυνοι

Η ανάρρωση εξαρτάται από τον τύπο του κατάγματος, την ηλικία και την αντιμετώπιση. Οι περισσότεροι ασθενείς βελτιώνονται σημαντικά μέσα σε λίγες εβδομάδες. Η πλήρης πώρωση και η επιστροφή σε βαριά εργασία ή αθλήματα επαφής χρειάζονται συνήθως αρκετούς μήνες.

Όπως κάθε επέμβαση, και η οστεοσύνθεση της κλείδας έχει κινδύνους, όπως λοίμωξη, ενόχληση από την πλάκα που μπορεί να χρειαστεί αφαίρεση και μούδιασμα του δέρματος κάτω από την τομή. Γι’ αυτό η απόφαση παίρνεται εξατομικευμένα, σταθμίζοντας τα οφέλη και τους κινδύνους για τον κάθε ασθενή.