Ο πόνος μπορεί να ξεκινήσει ξαφνικά, συχνά τη νύχτα, και να κάνει ακόμη και το ντύσιμο ή την ανύψωση του χεριού δύσκολη. Το ερώτημα «πώς θεραπεύεται η ασβεστοποιός τενοντίτιδα ώμου» δεν έχει μία ίδια απάντηση για όλους: εξαρτάται από τη φάση της πάθησης, το μέγεθος και τη θέση της εναπόθεσης ασβεστίου, την ένταση του πόνου και τη λειτουργικότητα του ώμου.
Η ασβεστοποιός τενοντίτιδα αφορά συνήθως τους τένοντες του στροφικού πετάλου, κυρίως τον υπερακάνθιο. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο τένοντας έχει «φθαρεί» οριστικά. Πρόκειται για εναπόθεση κρυστάλλων ασβεστίου, η οποία σε ορισμένες φάσεις μπορεί να προκαλέσει έντονη φλεγμονώδη αντίδραση. Με σωστή διάγνωση και εξατομικευμένη αντιμετώπιση, οι περισσότεροι ασθενείς βελτιώνονται χωρίς χειρουργείο.
Τι προκαλεί την ασβεστοποιό τενοντίτιδα
Η ακριβής αιτία δεν είναι πάντοτε σαφής. Η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα σε ενήλικες 30 έως 60 ετών και μπορεί να σχετίζεται με μεταβολές στην αιμάτωση και τον μεταβολισμό του τένοντα. Δεν οφείλεται συνήθως σε ένα μόνο τραύμα ή σε «πολύ ασβέστιο» στη διατροφή.
Σε κάποιους ανθρώπους η εναπόθεση παραμένει μικρή και εντοπίζεται τυχαία σε ακτινογραφία. Σε άλλους περνά στη λεγόμενη φάση απορρόφησης, όπου ο οργανισμός προσπαθεί να τη διαλύσει. Τότε ο πόνος μπορεί να είναι πολύ έντονος, με δυσκολία στον ύπνο, περιορισμό της κίνησης και αδυναμία να σηκωθεί το χέρι πάνω από το ύψος του ώμου.
Η κλινική εικόνα μπορεί να μοιάζει με τενοντοπάθεια, ρήξη στροφικού πετάλου, θυλακίτιδα, αυχενικό πρόβλημα ή παγωμένο ώμο. Για αυτόν τον λόγο, η αντιμετώπιση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο σε μια ακτινογραφία ή σε μια περιγραφή του πόνου.
Πώς τίθεται η σωστή διάγνωση
Η ορθοπαιδική εξέταση αξιολογεί το εύρος κίνησης, τη μυϊκή ισχύ, τα σημεία πρόσκρουσης και το αν ο πόνος προέρχεται πράγματι από τον ώμο. Η απλή ακτινογραφία αναδεικνύει συνήθως την ασβεστοποίηση και δίνει πληροφορίες για το μέγεθος και τη μορφή της.
Το υπερηχογράφημα ώμου είναι ιδιαίτερα χρήσιμο, επειδή δείχνει σε πραγματικό χρόνο τον τένοντα, τον υπακρωμιακό θύλακο και τη σχέση της εναπόθεσης με τους γύρω ιστούς. Παράλληλα, μπορεί να καθοδηγήσει με ακρίβεια μια θεραπευτική παρέμβαση, εφόσον χρειαστεί. Η μαγνητική τομογραφία δεν απαιτείται για κάθε περιστατικό, αλλά μπορεί να ζητηθεί όταν υπάρχει υποψία ρήξης τένοντα, σημαντική αδυναμία ή επιμονή των συμπτωμάτων παρά τη θεραπεία.
Πώς θεραπεύεται η ασβεστοποιός τενοντίτιδα ώμου χωρίς χειρουργείο
Η αρχική προσέγγιση είναι κατά κανόνα συντηρητική, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει σοβαρή ρήξη ή μηχανικός περιορισμός της κίνησης. Στόχος δεν είναι απλώς να μειωθεί ο πόνος για λίγες ημέρες, αλλά να αποκατασταθεί η ομαλή λειτουργία του ώμου χωρίς να οδηγηθεί ο ασθενής σε δυσκαμψία.
Στην οξεία, επώδυνη φάση συνιστάται σχετική ξεκούραση. Αυτό δεν σημαίνει πλήρη ακινητοποίηση του χεριού, η οποία μπορεί να επιβαρύνει τη δυσκαμψία. Αποφεύγονται προσωρινά οι κινήσεις πάνω από το κεφάλι, η άρση βάρους και οι δραστηριότητες που αναπαράγουν έντονα τον πόνο. Πάγος για σύντομα διαστήματα μπορεί να ανακουφίσει ορισμένους ασθενείς.
Τα αντιφλεγμονώδη ή άλλα παυσίπονα μπορεί να χρησιμοποιηθούν για περιορισμένο χρονικό διάστημα, εφόσον επιτρέπονται από το ιατρικό ιστορικό. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε άτομα με γαστρεντερικά, νεφρικά, καρδιαγγειακά προβλήματα ή σε όσους λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή. Η φαρμακευτική αγωγή αποφασίζεται πάντα εξατομικευμένα και δεν αντικαθιστά τη διερεύνηση της αιτίας.
Ο ρόλος της φυσικοθεραπείας
Η φυσικοθεραπεία είναι ουσιαστικό μέρος της αποκατάστασης, αλλά χρειάζεται σωστός χρόνος και κατάλληλο πρόγραμμα. Όταν ο ώμος βρίσκεται σε έντονη φλεγμονώδη κρίση, οι επιθετικές ασκήσεις ή οι επώδυνοι χειρισμοί μπορεί να ερεθίσουν περισσότερο την περιοχή. Μετά τον έλεγχο του πόνου, η θεραπεία επικεντρώνεται στη διατήρηση και προοδευτική βελτίωση του εύρους κίνησης, στην ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου και στη σωστή λειτουργία της ωμοπλάτης.
Η επιστροφή σε γυμναστική, εργασία με χειρωνακτική καταπόνηση ή αθλητικές δραστηριότητες γίνεται σταδιακά. Δεν υπάρχει ίδιο χρονοδιάγραμμα για όλους. Ένας ασθενής με ήπιο πόνο και καλή κίνηση μπορεί να επανέλθει σύντομα, ενώ κάποιος με μεγάλη ασβεστοποίηση και νυχτερινό πόνο μπορεί να χρειαστεί αρκετές εβδομάδες ή μήνες.
Κρουστικά κύματα και υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη έκπλυση
Τα εξωσωματικά κρουστικά κύματα μπορούν να αποτελέσουν επιλογή σε επιλεγμένες, χρόνιες περιπτώσεις. Σκοπός τους είναι να συμβάλουν στη βελτίωση του πόνου και στη σταδιακή διάσπαση της εναπόθεσης. Απαιτούν συνήθως περισσότερες από μία συνεδρίες και δεν είναι κατάλληλα για κάθε μορφή ασβεστοποίησης ή κάθε φάση έντονου πόνου.
Μια πιο στοχευμένη λύση είναι η υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη διαδερμική έκπλυση ή παρακέντηση της ασβεστοποίησης, γνωστή και ως barbotage. Με τοπική αναισθησία και υπό συνεχή υπερηχογραφικό έλεγχο, ο ορθοπαιδικός μπορεί να προσεγγίσει την εναπόθεση και να επιχειρήσει την αφαίρεση ή έκπλυσή της. Είναι ελάχιστα επεμβατική μέθοδος και μπορεί να βοηθήσει σημαντικά όταν υπάρχει κατάλληλη, μαλακή ή ημιρευστή εναπόθεση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει και έγχυση κορτικοστεροειδούς στον υπακρωμιακό θύλακο για έλεγχο της έντονης θυλακίτιδας και του πόνου. Η έγχυση δεν «διαλύει» από μόνη της το ασβέστιο και δεν αποτελεί λύση ρουτίνας ή επαναλαμβανόμενη χωρίς σαφή ένδειξη. Η υπερβολική χρήση κορτιζόνης μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα του τένοντα.
Οι βιολογικές θεραπείες, όπως το PRP, αξιολογούνται κατά περίπτωση σε τενοντοπάθειες, όμως για την ίδια την ασβεστοποιό εναπόθεση τα επιστημονικά δεδομένα δεν υποδεικνύουν ότι αποτελούν πρώτη επιλογή. Μια αξιόπιστη θεραπευτική απόφαση χρειάζεται να στηρίζεται στο πρόβλημα που υπάρχει στον συγκεκριμένο ώμο και όχι σε μια γενική υπόσχεση θεραπείας.
Πότε χρειάζεται αρθροσκόπηση ώμου
Η αρθροσκοπική αντιμετώπιση εξετάζεται όταν ο πόνος και ο λειτουργικός περιορισμός επιμένουν παρά την κατάλληλη συντηρητική θεραπεία, συνήθως για αρκετούς μήνες, ή όταν συνυπάρχει σημαντική βλάβη του στροφικού πετάλου. Δεν χειρουργείται κάθε ασβεστοποίηση που φαίνεται στην ακτινογραφία.
Μέσα από μικρές τομές, η αρθροσκόπηση επιτρέπει την ακριβή αναγνώριση και αφαίρεση της εναπόθεσης, τον καθαρισμό της φλεγμονής και την αξιολόγηση των τενόντων. Αν μετά την αφαίρεση υπάρχει ουσιαστικό έλλειμμα στον τένοντα, μπορεί να απαιτηθεί συρραφή του. Η αποκατάσταση εξαρτάται από το εύρος της επέμβασης: η απλή αφαίρεση έχει διαφορετικές απαιτήσεις από μια συνδυασμένη αποκατάσταση τένοντα.
Η απόφαση για χειρουργείο βασίζεται στην καθημερινή επιβάρυνση του ασθενούς, στα ευρήματα της εξέτασης και της απεικόνισης, στη διάρκεια των συμπτωμάτων και στις προσδοκίες του. Για έναν αθλητή ή εργαζόμενο που χρειάζεται συχνές κινήσεις πάνω από το κεφάλι, το λειτουργικό όριο μπορεί να είναι διαφορετικό από εκείνο ενός ατόμου με πιο ήπιες απαιτήσεις.
Πότε ο πόνος χρειάζεται άμεση αξιολόγηση
Ένας ξαφνικός πόνος στον ώμο δεν είναι πάντοτε ασβεστοποιός τενοντίτιδα. Άμεση ιατρική εκτίμηση χρειάζεται όταν ο πόνος εμφανίζεται μετά από τραυματισμό με αδυναμία κίνησης του χεριού, όταν υπάρχει έντονο πρήξιμο, ερυθρότητα ή πυρετός, καθώς και όταν συνοδεύεται από πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή νευρολογικά συμπτώματα.
Η ασβεστοποιός τενοντίτιδα μπορεί να είναι ιδιαίτερα επώδυνη, αλλά δεν χρειάζεται να γίνει μόνιμος περιορισμός. Μια στοχευμένη ορθοπαιδική εκτίμηση μπορεί να ξεκαθαρίσει τη φάση της πάθησης και να επιλέξει τη λιγότερο επεμβατική λύση που έχει πραγματικό νόημα για τον δικό σας ώμο.
